pozdrowienia z alei jerozolimskich
english/polski


Pozdrowienia z Alej Jerozolimskich

Autorka: Joanna Rajkowska

Współpraca: Centrum Sztuki Współczesnej, Zamek Ujazdowski; Fundacja Instytut Promocji i Sztuki
Michał Rudnicki (architekt), Katarzyna Łyszkowicz (Fundacja Instytut Promocji Sztuki)


Pozdrowienia z Alej Jerozolimskich to projekt publiczny w przestrzeni miasta. Jego głównym elementem jest sztuczna palma daktylowa: Phoenix Canariensis, która stoi na skrzyżowaniu ulic: Aleje Jerozolimskie i Nowy Świat, na wysepce ronda de Gaulle'a w Warszawie

fot. Konrad Pustoła, Joanna Rajkowska

Palma stanęła 12 grudnia 2002 roku po półtora roku przygotowań. Geneza projektu sięga podróży artystki do Izraela w roku 2001 i próby uświadomienia sobie i innym czym są dla Warszawy Aleje Jerozolimskie, ich historia i próżnia jaką stworzyła nieobecność społeczności żydowskiej. Miał to być również eksperyment społeczny badający jak dalece polskie społeczeństwo jest gotowe na przyjęcie tak obcego kulturowo elementu. Miejsce, na którym stanęła palma było przez rokiem 2002 wykorzystywane dla postawienia choinki bożonarodzeniowej.

“Pozdrowienia z Alej Jerozolimskich” są projektem, który powstał w specyficznym kontekście i bez tego kontekstu nie istnieje. Został pomyślany jako instrument służący społecznej przemianie. Zmienił wizję tej części miasta i sprawił, że przezroczysta dotąd nazwa - Aleje Jerozolimskie - przestała być przezroczysta.

Palma po dziś dzień wywołuje skrajne emocje. Podzieliła społeczeństwo Warszawy na tych, dla których jest to znak społeczeństwa i miasta otwartego na inność, rozwijającego się, nastawionego na zmianę i tych, którzy są zwolennikami porządku, tradycji i miasta zamkniętego dla obcych. Palma generuje wiele różnych podziałów i podgrzewa konflikty drzemiące w polskim społeczeństwie. Zawiera też sporo humoru i ironii, które ratują ją przed zawłaszczającymi definicjami.

Dla wielu ludzi palma pozostaje jedynie elementem przestrzeni miejskiej, który zmienił fragment Alej Jerozolimskich i przekształcił fragment Śródmieścia. Wszystkie happeningi, akcje, protesty i performensy, które odbywają się pod palmą określają zawartość znaczeniową tego projektu. Początkowa wrogość wobec projektu ustąpiła miejsca przyzwyczajeniu i sympatii. Palma stała się jednym z symboli stolicy.